SGK denetimler sıkılaştı, emeklilikte büyük risk: Maaşlar faiziyle geri alınabilir
Son dönemde Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sahte sigortalılık ve usulsüz prim bildirimlerine yönelik denetimlerini artırması emeklilik planı yapan milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar, özellikle fiilen çalışılmadığı halde sigortalı gösterilen kişilerin ilerleyen yıllarda ciddi hak kayıpları ve geri ödeme yükümlülükleriyle karşılaşabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Habertürk yazarı Ahmet Kıvanç’ın değerlendirmelerine göre Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) sahte sigortalılık konusunda yürüttüğü denetimler sıkı şekilde devam ederken tespit edilen usulsüzlüklerde emekli maaşlarının iptal edilmesi ve ödenen tüm tutarların faiziyle geri alınması gibi ağır sonuçlar ortaya çıkabiliyor. SAHTE SİGORTA NASIL YAPILIYOR?
Ahmet Kıvanç, sahte sigortalılığın iki farklı şekilde görüldüğünü belirtti. Buna göre birinci yöntem, kişilerin fiilen çalışmadıkları halde tanıdıklarına ait iş yerlerinde sigortalı gösterilmesi olurken, ikinci yöntem ise doğrudan sahte sigorta amacıyla kurulan şirketler üzerinden yapılan bildirimler olarak öne çıkıyor. Kıvanç, 4/a (eski SSK) kapsamında sigortalı sayılabilmek için fiili bir iş ilişkisi bulunmasının zorunlu olduğunu vurgularken “Fiilen çalışmıyor olsam bile prim ödeniyor” anlayışının hukuken geçerli olmadığını ifade etti. SGK’NIN 100 PARAMETRELİ DENETİM SİSTEMİ SGK’nın 2016 yılından bu yana sahte sigortalılık ve sahte iş yerlerini tespit etmek için özel bir proje yürüttüğü belirtiliyor.
Bu kapsamda yaklaşık 100 farklı parametre kullanılarak iş yerleri risk analizine tabi tutuluyor. Kıvanç’ın aktardığı bilgilere göre, sahte iş yerlerinin ortalama faaliyet süresi geçmiş yıllarda ciddi şekilde düşüş gösterdi. Denetimlerin sıklaşmasıyla birlikte şüpheli iş yerlerinin kısa sürede tespit edildiği ifade edildi. 2025 YILINDA YÜZ BİNLERCE SAHTE SİGORTALI TESPİTİ Ahmet Kıvanç’ın verdiği verilere göre SGK denetimleri kapsamında 2025 yılı içinde büyük ölçekli tespitler yapıldı.
Buna göre: -3 bin 273 sahte iş yeri tespit edildi -245 bin 740 sahte sigortalı belirlendi Denetmenler tarafından ayrıca 2 bin 80 sahte iş yeri ve 146 bin 792 sahte sigortalı daha tespit edildi. Böylece 2025 yılında toplam sahte sigortalı sayısı 185 bin 561 kişiye ulaştı. EMEKLİLİK VE SAĞLIK HİZMETLERİ İPTAL EDİLEBİLİR Sahte sigortalılık tespit edilmesi durumunda çok ağır sonuçlar doğuyor. Buna göre, fiilen çalışılmadığı halde sigortalı gösterilen kişilerin: -Prim günleri iptal ediliyor -Emeklilik hakları geri alınabiliyor -Daha önce ödenen emekli maaşları faiziyle geri istenebiliyor -SGK üzerinden alınan sağlık hizmetlerinin bedeli de faiziyle tahsil edilebiliyor Uzmanlar, sahte sigortalılığın emeklilik sonrası yıllar içinde tespit edilmesi durumunda mali yükün çok daha ağır olabileceğine dikkat çekiyor.
İŞVERENLERE HAPİS VE PARA CEZASI Sahte sigorta bildiriminde bulunan işverenler de ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor. Türk Ceza Kanunu kapsamında: -Resmi belgede sahtecilik suçundan 2 ila 5 yıl hapis cezası -Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyandan 3 ay ila 2 yıl ceza -Özel belgede sahtecilikten 1 ila 3 yıl ceza Ayrıca her sahte bildirim ayı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanıyor. “SAHTE SİGORTA YERİNE İSTEĞE BAĞLI SİGORTA” Ahmet Kıvanç, fiilen çalışmayan kişilerin sahte sigorta yerine isteğe bağlı sigortayı tercih etmeleri gerektiğini vurguladı. İsteğe bağlı sigortanın 4/b (Bağ-Kur) kapsamında değerlendirildiğini hatırlatan Kıvanç, özellikle 1260 gün sınırına dikkat edilmesi gerektiğini belirtti.
Bu sürenin aşılması halinde SSK’dan emeklilik hakkının değişebileceğini ifade eden Kıvanç, eksik prim günlerinin borçlanma veya gerçek bir işte çalışma yoluyla tamamlanması gerektiğini söyledi.
